Povodom stogodišnjice rođenja Marilyn Monroe, Akademijin muzej filmske umetnosti u Los Anđelesu organizovao je retrospektivu „Marilyn Monroe: Hollywood Icon“, u okviru koje će od 1. juna do 3. jula 2026. biti prikazano 17 filmova koji oslikavaju njen profesionalni razvoj – od ranih, gotovo neprimetnih pojavljivanja na ekranu do ostvarenja koja su je učinila besmrtnom filmskom ikonom. Serijal prati njenu transformaciju od ambiciozne mlade glumice do jedne od najprepoznatljivijih figura u istoriji Holivuda.
The Asphalt Jungle (1950)
Kriminalistička drama Johna Hustona prati grupu profesionalnih kriminalaca koji planiraju složenu pljačku draguljarnice. Iako se Marilyn Monroe pojavljuje u manjoj ulozi mlade ljubavnice korumpiranog advokata, njen magnetizam nije prošao nezapaženo. Film se danas smatra jednim od ključnih ostvarenja film noira i jednim od prvih važnih koraka u njenoj karijeri.
All About Eve (1950)
Jedna od najboljih holivudskih drama svih vremena prati mladu ambicioznu obožavateljku koja se infiltrira u život slavne brodvejske glumice s namerom da preuzme njeno mesto. Monroe tumači zavodljivu glumicu Claudiju Caswell, a iako je njena uloga mala, upravo je ovde prvi put pokazala harizmu koja će ubrzo osvojiti publiku širom sveta.
Ladies of the Chorus (1948)
U ovom ranom mjuziklu Monroe igra pevačicu Peggy Martin, članicu plesne trupe koja se zaljubljuje u bogatog mladića. Dok njena majka strahuje da će razlika u društvenom statusu uništiti vezu, Peggy pokušava da pronađe ravnotežu između ljubavi i sopstvenih ambicija. Ovo je jedan od prvih filmova u kojem je Marilyn dobila značajniji prostor na ekranu.
Niagara (1953)
Psihološki triler smešten u spektakularnom ambijentu Nijagarinih vodopada prati bračni par čiji se odnos pretvara u opasnu igru prevare, strasti i ubistva. Monroe igra Rose Loomis, fatalnu ženu koja planira ubistvo supruga. Film je bio prekretnica u njenoj karijeri i učvrstio je njen status seks-simbola.
Clash by Night (1952)
Drama Fritza Langa prati ženu koja se nakon burnog života vraća u rodni grad i pokušava da pronađe stabilnost kroz brak. Monroe tumači mladu radnicu u fabrici konzervi, a film istražuje teme ljubavi, razočaranja i društvenih očekivanja.
Don’t Bother to Knock (1952)
Jedan od retkih filmova u kojem je Marilyn dobila priliku da pokaže ozbiljan dramski talenat. Ona igra emocionalno nestabilnu dadilju koja tokom jedne noći, čuvajući dete u hotelu, postaje sve opasnija po okolinu. Mračan psihološki triler otkriva sasvim drugačiju stranu glumice.
Monkey Business (1952)
U otkačenoj komediji Howarda Hawksa naučnik slučajno stvara serum koji ljude vraća u detinjstvo. Nastaje niz apsurdnih situacija u kojima odrasli počinju da se ponašaju kao nestašna deca. Monroe igra atraktivnu sekretaricu i krade pažnju u svakoj sceni u kojoj se pojavljuje.
Gentlemen Prefer Blondes (1953)
Jedan od najpoznatijih mjuzikala zlatnog doba Holivuda prati dve pevačice i prijateljice na putovanju preko Atlantika. Dok Lorelei Lee, koju igra Monroe, veruje da su bogati muškarci najbolji životni izbor, njena prijateljica traži pravu ljubav. Film je ostao upamćen po kultnoj numeri „Diamonds Are a Girl’s Best Friend“.
How to Marry a Millionaire (1953)
Tri njujorške manekenke iznajmljuju luksuzni stan i odlučuju da pronađu bogate muževe. Međutim, planovi počinju da se komplikuju kada se umešaju iskrena osećanja. Monroe igra kratkovidu manekenku Polu Debevoaz u jednoj od svojih najšarmantnijih komičnih uloga.
River of No Return (1954)
Vestern Otta Premingera prati farmera i njegovog sina koji se tokom opasnog putovanja rekom udružuju sa pevačicom iz saluna. Monroe tumači Kay Weston, nezavisnu i snalažljivu ženu koja se suočava sa surovom prirodom i brojnim opasnostima Divljeg zapada.
There’s No Business Like Show Business (1954)
Raskošni mjuzikl prati višegeneracijsku porodicu zabavljača koja prolazi kroz uspone i padove šoubiznisa. Monroe igra ambicioznu pevačicu Viki Parker, čiji dolazak unosi dodatnu dinamiku u porodične odnose. Film je ispunjen muzikom Irvinga Berlina i velikim plesnim numerama.
The Seven Year Itch (1955)
Jedna od najpoznatijih komedija pedesetih godina prati oženjenog muškarca koji tokom leta ostaje sam u Njujorku i počinje da mašta o privlačnoj komšinici. Monroe igra jednostavno nazvanu „The Girl“, a scena sa belom haljinom iznad ventilacionog otvora postala je jedan od najprepoznatljivijih trenutaka u istoriji filma.
Bus Stop (1956)
Monroe je za ovu ulogu dobila brojne pohvale kritike. Igra pevačicu iz noćnog kluba koju tvrdoglavi kauboj pokušava da osvoji po svaku cenu. Film kombinuje romantiku i dramu, a glumica je pokazala mnogo veću emotivnu dubinu nego u svojim ranijim komedijama.
The Prince and the Showgirl (1957)
Romantična komedija u kojoj Monroe glumi američku glumicu koja tokom gostovanja u Londonu privlači pažnju evropskog princa. Film je posebno značajan jer je nastao u produkciji njene kompanije Marilyn Monroe Productions, što je predstavljalo važan korak ka većoj kreativnoj kontroli nad sopstvenom karijerom.
Some Like It Hot (1959)
Kada postanu svedoci mafijaškog obračuna, dvojica muzičara prerušavaju se u žene i pridružuju ženskom orkestru. Monroe igra pevačicu Sugar Kane, predmet njihovih simpatija. Ova komedija Billyja Wildera često se navodi kao jedan od najboljih filmova svih vremena, a mnogi smatraju da je upravo ovo njena najuspelija filmska uloga.
Let’s Make Love (1960)
Francuski milijarder saznaje da ga u pozorišnoj predstavi parodira mlada glumica i odlučuje da se infiltrira među izvođače. U pokušaju da je osvoji, otkriva svet šou-biznisa iz potpuno nove perspektive. Monroe igra šarmantnu glumicu Amandu Del, a film predstavlja spoj romantike, komedije i muzike.
The Misfits (1961)
Poslednji završen film Marilyn Monroe i jedno od njenih najcenjenijih ostvarenja. Priča prati grupu usamljenih i izgubljenih ljudi u Nevadi koji pokušavaju da pronađu smisao i pripadnost. Monroe igra Roslyn, razvedenu ženu koja se povezuje sa trojicom muškaraca različitih životnih iskustava. Scenario je napisao Arthur Miller, a film danas važi za melanholičnu refleksiju o kraju jedne ere.
Povodom stotog rođendana Marilyn Monroe, ova retrospektiva podseća da je iza blještavila, glamura i statusa pop-kulturne ikone stajala glumica koja je tokom karijere neprestano pokušavala da prevaziđe stereotipe i izbori se za ozbiljnije uloge. Upravo zato ovih 17 filmova predstavljaju idealan vodič kroz njenu profesionalnu evoluciju i trajni uticaj na istoriju kinematografije.
Foto: Profimedia
