Impresionizam: Kako je grupa umetnika oslobodila slikarstvo?

Sve što treba da znate o ovom umetničkom pravcu

Impresionizam

Impresionizam, umetnički pokret koji je preobrazio percepciju sveta umetnosti, započeo je kao revolucija protiv akademskih pravila 19. veka. Njegove živopisne boje i rastresiti potezi četkice zabeležili su trenutke svakodnevnog života, sa svežom autentičnošću koja je zapanjila i oduševila gledaoce. U srcu Pariza, pod impresionističkim kistom, svakodnevni prizori pretvorili su se u delikatne igre svetlosti i senke. Dok su umetnici poput Moneta, Degasa i Renoira oslikavali svet u kojem su obični trenuci postajali nezaboravni. Njihova dela nisu samo promenila pravila umetnosti, ona su izmenila kako vidimo svet oko nas. U ovom tekstu, uronite u istoriju i estetiku impresionizma, pokreta koji je večno promenio platno umetnosti.

Paul Cezanne, Man in blue smock

Koji umetnici su oformili ovaj umetnički pravac?

Prva izložba na kojoj su prikazane impresionističke slike održana je u nekadašnjem pariskom studiju čuvenog fotografa Nadara. Nadar je ustupio svoj prostor grupi umetnika željnih da svoje radove pokažu javnosti. Grupu su činili Claude Monet, Berthe Morisot, Edgar Degas i Paul Cezanne. Na premijeri Prve izložbe Društva anonimnih umetnika 1874. godine, predstavili su slike koje su isticale boju, kretanje svetlosti i spontane prikaze savremenog života. Izložba je postala poznata kao Prva impresionistička izložba, nakon što ju je kritičar Louis Leroy označio kao puke ‘utiske’, i smatra se mestom rođenja moderne umetnosti.

Impresionizam
Edgar Degas, The dancing class

Impresionisti su u narednih dvanaest godina organizovali još osam izložbi, oslobađajući se okova konvencija i ograničenja Francuske akademije. Uspostavili su novi, nezavisan način izlaganja i promovisanja svoje umetnosti. Oni su bili prvi umetnici koji su apstrahovali stvarnost kroz svoje individualne perspektive. Svojim radom najavili su kasnije pokrete usredsređene na subjektivnost umetničkog doživljaja, poput fovizma i apstraktnog ekspresionizma. Oslobađajući umetnost od njene mimetičke funkcije, uspostavili su prvi pravi avangardni pokret, ostavljajući trajan utisak koji je odredio put moderne i savremene umetnosti.

Claude Monet, Charing Cross Bridge 

Tokom 1860-ih i 1870-ih godina, dela impresionista i drugih inovativnih umetnika često su odbijana od strane prestižnog Salona de Paris. Sudije su favorizovale idealizovane, ‘dovršene’ kompozicije i suzdržanu paletu boja akademskog slikarstva. Kada je Salon 1863. godine odbio dve trećine pristiglih radova, car Napoleon III izjavio je da odbačena dela zaslužuju da ih javnost vidi i osnovao je Salon des Refusés. Na novonastalom salonu su kontroverzne slike Moneta, Whistlera i drugih izazvale buru.

Kako je impesionizam dobio ime?

Claude Monet- Impression, Soleil Levan

Monet-ova slika “Utisak, izlazeće sunce” (Impression, Soleil Levant), je rad po kojoj je impresionizam dobio ime. Skicovit i neposredan kvalitet Monet-ove slike tačno predstavlja inovativnost ovog pravca. Njegovo prikazivanje izlaska sunca koje se odbija od vode dramatično kontrastira s pastelnim industrijskim pejzažom, sa potezima narandžaste boje koji zrače protiv staklenog mora. Emil Zola je nazvao impresionizam “proučavanjem svetlosti u hiljadama njenih razlaganja i sastavljanja”. Impresionisti su proučavali efekat svetlosti. Monet je posebno istraživao taj efekat slikajući iste omiljene motive iznova i iznova u različitim vremenima i različitim godišnjim dobima i vremenskim uslovima.

Auguste Renoir, Two sisters

Kroz dramatične uglove i fokus na svetlost i zasićene nijanse, impresionisti su uhvatili eteričnu dramu prolaznih trenutaka i preneli francusko slikarstvo u sadašnje vreme. Zamena tradicionalne linearne perspektive i modelovanja za slobodan potez četkicom i mrlje boje. Njihov pristup je ponudio provokativan poziv da se platno doživi kao površina. Impresionizam je razbio granice tako što je ogledao mnoge slojeve društva u obavljanju svakodnevnih aktivnosti, od rada do odmora.

Foto: Profimedia

Tekst: Natalija Kunić

Najnovije